Chronograf

Jedna z nich, ta bardziej skomplikowana, przyniosła wiele rozwiązań stworzonych do mierzenia wydarzeń w konkretnych warunkach. Dobrym przykładem takiej konstrukcji jest stoper z funkcją flyback, użyteczny w czasie nawigacji lotniczej. Specjalna budowa mechanizmu pozwala na “natychmiastowe” wyzerowanie i wznowienie pomiaru za jednym, nie trzema, naciśnięciem przycisku. W zwykłym mechanizmie, by rozpocząć pomiar od nowa należy wcisnąć przyciski trzy razy wykonując sekwencję stop - reset - start. Stoper flyback zatrzymuje się, zeruje i startuje po jednym naciśnięciu. W czasie lotu ze znacznymi prędkościami każda sekunda błędu w obliczeniach może skutkować ogromną, a finalnie katastrofalną pomyłką.

Druga gałąź rozwoju doprowadziła do stopniowego uproszczenia konstrukcji i sprzęgnięcia czasomierza z mechanizmem zegarkowych. Pod koniec XIX wieku, przyrządy do mierzenia czasu na żądanie weszły w fazę masowej produkcji dzięki uproszczeniu ich konstrukcji. Z czasem, zewnętrzni producenci mechanizmów zaoferowali firmom gotowe rozwiązania, co ostatecznie sprawiło, że każda chętna marka mogła zaoferować swoim klientom chronograf.

• POMIAR PULSU ZEGARKIEM? TO MOŻLIWE Praktycznym zastosowaniem chronografu może być pomiar pulsu. By zmierzyć sobie lub komuś aktualny puls można wykorzystać zwykły zegarek z sekundnikiem, jednak chronograf z odpowiednią podziałką na tarczy znacząco ułatwia sprawę. Na skali zawsze określona jest liczba “uderzeń pulsu”, które musimy policzyć. Najczęściej po uruchomieniu stopera trzeba policzyć do trzydziestu uderzeń i zatrzymać pomiar, co pozwoli odczytać poprawny wynik.
• ZAMIAST TELEMETRU - SPRAWDŹ ODLEGŁOŚĆ BURZY Kolejnym zastosowaniem jest pomiar odległości od zaobserwowanego wydarzenia. Jeśli mamy w ręku wyrób z podziałką telemetryczną, to gdy w momencie błysku spowodowanego uderzeniem pioruna uruchomimy mechanizm stopera i zatrzymamy go w chwili gdy słyszymy grzmot, wskazówka sekundowa wskaże nam przybliżony dystans od miejsca uderzenia pioruna. Odczytanie odległości jest możliwe dzięki temu, że znamy prędkość dźwięku.
• ZMIERZ PRĘDKOŚĆ Jeżeli zegarek ze stoperem ma tarczę lub bezel opisany skalą prędkości, to można go wykorzystać do sprawdzenia z jaką przybliżoną, średnią prędkością porusza się obiekt. Wyobraźmy sobie samochód, który pokonuje dystans jednego kilometra - na przykład tunel o takiej długości. Jeśli włączymy stoper w momencie gdy pojazd wjeżdza do tunelu i zatrzymamy gdy przekroczy jego wylot, to wskazówka stopera wskaże nam na skali jego średnią prędkość.
• SPRAWDŹ DYSTANS Posługując się tą samą podziałką można wykonać też pomiar dystansu. Jeśli będziemy poruszać się ze stałą prędkością, powiedzmy 120 km/h i uruchomimy stoper, to w momencie gdy wskazówka sekundowa stopera wskaże 30 sekund przejedziemy jeden kilometr.
• MIĘDZYCZASY Najbardziej skomplikowane stopery pozwalają na odmierzenie międzyczasu. Dysponując stoperem typu split-second mamy możliwość zmierzyć nie tylko czas w jakim bolid pokonuje wszystkie okrążenia wyścigu, ale także ile czasu zajęło mu pokonanie każdego z nich. Umożliwia to fakt, że taki stoper ma dwie wskazówki sekundowe, umieszczone jedna nad drugą. Gdy bolid przecina start włączamy stoper i obie wskazówki ruszają mierząc czas wyścigu. Gdy kończy się pierwsze okrążenie naciskamy trzeci, dodatkowy przycisk obsługi stopera i jedna ze wskazówek sekundowych zatrzymuje się, pozwalając zapisać czas okrążenia. Po ponownym wciśnięciu przycisku zatrzymana wskazówka "dogania" tę, która cały czas mierzyła czas wyścigu. Brzmi prosto, jednak taka komplikacja mechanicznego stopera jest niezwykle trudna w konstrukcji, przez co raczej rzadko spotykana. Czasem wymienia się ją jako jedną z Wielkich Komplikacji - najtrudniejszych pod względem technicznym ale zarazem najdoskonalszych dokonań zegarmistrzostwa. Oczywiście, można znaleźć zegarki kwarcowe z tą funkcją.